28 шілде күні «ЖАҢАРУ» сыбайлас жемқорлыққа қарсы жалпыұлттық қозғалыс» Республикалық қоғамдық бірлестігінің Батыс Қазақстан облыстық филиалы «Жастардың құқықтық сауаттылығын және жастардың құқық қорғау органдарына деген сенім дейін арттыру» жобасы аясында, 5517 әскери бөлімінің қызметкерлерімен кездесу өткізіп, дәріс оқыдым.
​​Кездесуге «ЖАҢАРУ» сыбайлас жемқорлыққа қарсы жалпыұлттық қозғалыс» Республикалық қоғамдық бірлестігінің Батыс Қазақстан облыстық филиалының директор орынбасары, БҚО маслихатының депутаты
Ә.Н. Баяхов, «ЖАҢАРУ» қозғалысының мүшелері, «ҚР ІІМ еңбек сіңірген полиция қызметкері», заң ғылымдарының кандидаты, полиция полковнигі Т.Х.Рахметов, тарих ғылымдарының магистрі, 7 шақырылым Орал қалалық маслихатының депутаты
А.М. Маратова және әскери қызметкерлер қатынасты.​​​​​​​​​
Кездесудің басты мақсаты – жастардың құқықтық сауатын арттыру, сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру.​​​​​
Ұлттық гвардияның қызметкерлер үшін саяси және құқықтық сауаттылық — Отан мен қоғам алдындағы конституциялық міндеттерін мінсіз орындауға, ұлттық және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі басты факторлардың бірі болып саналады. Осы орайда, Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі мен БҚО маслихатының 6 ай ішінде атқарған жұмыстарымен таныстырып, ой бөлістім.
Жалпы 2022 жыл Мемлекет басшысы Қ.К. Тоқаев ұсынған саяси өзгерістерімен, демократиялық реформалардың кең көлемде сөзден іске көшуімен тарихта қалды. Ең бастысы бүкілхалықтық дауыс беру арқылы Қазақстан Республикасының Конституциясына 56 түзету енгізілді. ​Саяси реформа басқарудың суперпрезиденттік формасынан ықпалды Парламенті бар президенттік республикаға біржола көшуді, билікті монополиядан арылтуға, мемлекетті басқаруға азаматтардың қатысуын кеңейтуді және адамның құқықтары мен бостандықтарын қорғау тетіктерін күшейтуді қолдады.
Парламент және жергілікті өкілдік органдар аралас сайлау жүйесіне өтті.
Мемлекет басшысы өз өкілеттіктерін іске асыру кезеңінде саяси партияда болмауға тиіс екендігі туралы норма енгізілді (Конституцияның 43-бабы 3-тармағы). Осылайша, Президент партияда жоқ саяси тұлғаға айналды. Сондай-ақ әкімдер мен олардың орынбасарлары да саяси партиялардың филиалдары мен өкілдіктерінде лауазымдар иеленуге құқылы еместігі де көпшіліктің ойынан шықты. ​​​​​​​​​​​
Президенттің елден заңсыз шығарылған активтерді қайтаруды, сондай-ақ заңсыз жолмен алынған активтерді анықтауды көздейтін жарлығы ұлықтау рәсімінен кейінгі алғашқы актілерінің бірі болды, бүгінде осы мәселе бойынша нақты заң (12.07.2023ж.)қабылданды.
​​Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен мақсаты – заңсыз алынған қаражат пен ресурстарды мемлекетке қайтару болып табылатын Экономикалық ресурстардың заңсыз шоғырлануына қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі ведомствоаралық комиссия құрылды. ​​​​​
2022 жылғы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы ұлттық баяндамада көрсетілгендей, барлық құқық қорғау және арнаулы мемлекеттік органдар бойынша 1 724 сыбайлас жемқорлық қылмысты тіркеді (2021 жылы – 1 557).
Сыбайлас жемқорлық қылмыс жасағаны үшін 725 адам сотталды (2021 жылы 892 адам), олардың ішінде: ішкі істер органдарының қызметкерлері (жұмыскерлері) – 187 (207), әкімдік қызметкерлері – 143 (145), әкімдер – 7 (5), Қаржы министрлігі – 40 (34), Ауыл шаруашылығы министрлігі – 18 (19), Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі – 14 (5), Денсаулық сақтау министрлігі – 5 (16), Төтенше жағдайлар министрлігі – 5 (5), экономикалық тергеу қызметі – 5 (4), прокуратура – 5 (3), сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет – 5 (2) адам, судьялар – 2 (3) және де басқа тұлғалар.
Қылмыстық схемалардың және жоғары лауазымды адамдардың қатысуымен болған сыбайлас жемқорлық «пирамидаларының» жолын кесуге баса назар аудару нәтижесінде, ауыр және аса ауыр қылмыстарды анықтау өсімі 13 %-ды (733-тен 827-ге дейін) құрады.​​​​​​​
Жалпы, Агенттік 653 млрд. теңгеге жуық сомадағы мүліктік активтер мен ақшалай қаражатты қайтаруды қамтамасыз етті.
Сыбайлас жемқорлық қылмыс туралы хабарлағаны үшін 134 адамға 40,6 млн. теңге сомасына сыйақы төленді, 7 мемлекеттік қызметші грамотамен марапатталды.​​​​​​
Мемлекет тарапынан қандай әдістер мен тәсілдер қолданса да жемқорлық өз жолын, ыңғайын тауып жағаласа, жанталаса өмір сүруде…

Біз қоғам болып жемқорлықты талқылаудамыз, кешегі күнді айтпағанда міне бүгін (28.08.2023ж.) бояуы кеппеген, жаға ұстарлық жаңа жемқорлық фактілері тіркелуде. Түсінген адамға ақырғы заман алдындағы бір жанталас… Келер күннің жаңалығы осы болса, ұрпақтың болашағы не болмақ?
Өндіріс, адал еңбек, адамгершілік, отаншылдық қағидаларын ұмытып, баюдың оңай жолын таптық, ол — Ұрлық, ұрлық, тағы да ұрлық. Ұрланатын қаржылар — құрлысқа, жолға, мектепке, ауруханаларға, әлеуметтік нысандарға, ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бөлінген халықтың қаржысы. Бұл қашанғы жалғаса бермек, ағайындар?

Қоғамда сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресте тек мемлекеттік органдар ғана емес, сонымен бірге қоғамдық ұйымдар мен бірлестіктердің де маңызы зор. ​​​​​​​​​​​Осы орайда,
«Жаңару» жалпыұлттық сыбайлас жемқорлыққа қарсы қозғалысы» РҚБ еліміздің барлық өңірлерінде өз филиалдарын ашып, қоғамдық негізде табысты еңбек етуде.
Әскери қызмет – бұл мемлекеттік қызметтің ерекше түрі, Қазақстан Республикасы азаматтардың мемлекет және халық алдындағы өз борышын адал, әрі абыроймен орындауы әрбір азаматтың конституциялық міндеті. Осы орайда, еліміздегі әскери бөлімдердегі орын алған әр түрлі келеңсіз жайлармен күресу, олардың алдын алу, жастар арасында әскери қызмет, конституциялық міндет туралы түсіндірме жұмыстарын жүргізу – баршамыздың парызымыз.​​​​​​
25 шілде күні Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Қорғаныс министрі Руслан Жақсылықовты қабылдау барысында қазіргі сын-қатерлер мен қауіптерге байланысты әскердің жауынгерлік әзірлік бағдарламасы қайта қарау, әскери қызметшілердің өмірі мен денсаулығын сақтау, әскери ортадағы моральдық-психологиялық ахуалды жақсарту бағытында бірқатар тапсырмалар берді.​ Сонымен бірге министр тарапынан әскерге шақырылатын және мерзімді қызметін өтеген азаматтар туралы мәліметтерді цифрлық жүйеге көшіру шаралары жөнінде де айтылды.
Ақпараттық жүйелердің жаңғыртылып, олардың басқа мемлекеттік органдардың дерекқорларымен біріктірілуі тіркеу, әскери есепке қою және әскери билеттерді беру қызметтерін электронды форматқа ауыстыруға мүмкіндік берді. Бұдан бөлек, Руслан Жақсылықов әскерге шақырылатын азаматтарға кредиттік демалыс беру, сондай-ақ білім алуға жеңілдіктер жасау үшін қабылданып жатқан шаралар туралы айтты.
Бүгінде 2,5 мың сарбаздың несиесі кейінге шегерілді және әскери қызметін өтеген 1,5 мың жауынгерге жоғары оқу орындарында оқуға орын бөлінді. ​​Жыл басынан бері мерзімді әскери қызметін өтеп, запасқа шығарылған 700-ге жуық сарбаз жүргізуші, механик, машинист, слесарь, аспаз және басқа да еңбек нарығында сұранысқа ие мамандықтар бойынша білім алды.​​​
Президент Жоғары білім және ғылым министрлігімен бірлесіп, білім алуға жеңілдік беретін квоталар бөлу, мерзімді әскери қызметін өтегендерге мемлекеттік білім гранттарын ұсыну, сондай-ақ олардың заңнамалық тұрғыда бекітілуін жалғастыру мәселесін назарға алды. ​
​Жалпы бүгінгі 5517 әскери бөлімінің қызметкерлерімен кездесу әскерде құқық бұзушылықтардың алдын алу, жауынгердің әскери борышын адал орындау, жауынгерлік әзірлігін, жауапкершілігін арттыру туралы тәрбиелік маңызы бар пікір алмасу жағдайында өтті. ​​​​​​​
Құқықтық саясаттың 2030 жылға дейінгі тұжырымдамасы және «ЖАҢАРУ» сыбайлас жемқорлыққа қарсы жалпыұлттық қозғалыс» Республикалық қоғамдық бірлестігінің атқарған жұмыстарымен бөлістік. ​​
Кездесу барысында жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру, мемлекеттік органдар мен ұйымдарда сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін жою, сондай-ақ жемқорлық үшін жауапкершіліктің бұлтартпастығын қамтамасыз ету бойынша қабылданған және жоспарланатын шаралар туралы ақпарат көпшілікке жеткізілді.

Барлық әскери қызметкелер мен сарбаздарды Ант қабылдау салтанатымен шын жүректен құттықтаймын, әрі еліміздің тыныштығын күзетіп, ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жолындағы еңбектеріңіз үшін Алғысымды білдіремін!

***

Общество и правовое воспитание

В рамках реализации проекта «Проведение комплекса мероприятий по повышению правовой грамотности молодежи и уровня доверия молодежи к правоохранительным органам», реализуемого при поддержке НАО «Центра поддержки гражданских инициатив» МИОР РК 28 июля 2023г.
Западно-Казахстанским областным филиалом Республиканского общественного объединения «Общенациональное движение против коррупции «ЖАҢАРУ» проведена встреча с сотрудниками и военнослужащими в/ч 5517.
На встрече присутствовали члены РОО «Общенациональное движение против коррупции «ЖАҢАРУ»: заместитель директора Западно-Казахстанского областного филиала общественного движения, депутат областного маслихата Баяхов А. Н., а также Заслуженный работник полиции МВД РК, кандидат юридических наук, полковник полиции Рахметов Т. Х.; магистр исторических наук, депутат городского маслихата 7–го созыва Маратова А. М. и военнослужащие.
Цель встречи – повышение правовой грамотности молодежи, формирование антикоррупционной культуры в обществе.
Главная задача заключается в консолидации всех заинтересованных общественных сил по продвижению антикоррупционной политики и внедрению механизмов участия в ее реализации, поддержки инициатив Главы государства.
Как отметил в выступлении Президент К.-Ж. Токаев, нынешнее молодое поколение казахстанцев отличается высокими морально-волевыми качествами. Глава нашего государства очень доверяет молодежи: «Наша стратегическая задача – создать новую волну государственных управленцев. Они должны быть профессионально подготовленными, грамотными, последовательными, добросовестно трудящимися в интересах страны, не коррумпированными».
Глава государства вновь акцентировал внимание на негативной роли коррупции в развитии гражданского общества, ведь она подрывает доверие граждан к власти. В силу всех этих причин борьба с ней должна носить системный характер.
Западно-Казахстанской областной филиал РОО «Общенациональное движение против коррупции «ЖАҢАРУ» ведёт большую работу по разъяснению антикоррупционного законодательства среди различных социальных групп населения г. Уральска и области.
Политическая и правовая грамотность сотрудников Национальной гвардии является одним из главных факторов безупречного выполнения конституционных задач перед Отечеством и обществом, обеспечения национальной и общественной безопасности.
В целом 2022 год вошел в историю с политическими изменениями, предложенными Главой государства К.-Ж.Токаевым, с масштабным проведением демократических реформ. В частности, всенародным голосованием было внесено 56 поправок в Конституцию Республики Казахстан.
Политическая реформа поддержала постоянный переход от суперпрезидентской формы правления к президентской республике с влиятельным парламентом, освобождение власти от монополии, расширение участия граждан в управлении государством и усиление механизмов защиты прав и свобод человека.
Парламент и местные представительные органы перешли на смешанную избирательную систему. Введена норма о том, что глава государства в период реализации своих полномочий не должен находиться в политической партии (пункт 3 статьи 43 Конституции РК).
Указ Президента, предусматривающий возврат незаконно вывезенных из страны активов, а также определение активов, полученных незаконным путем, стал одним из первых актов после инаугурации и был принят законом (Закон РК от 12 июля 2023 года №21-VIII «О возврате государству незаконно приобретенных активов»).
Указом Президента Республики Казахстан создана межведомственная комиссия по вопросам противодействия незаконной концентрации экономических ресурсов, целью которой является возврат государству незаконно полученных средств и ресурсов.
Согласно национальному антикоррупционному докладу за 2022 год, всеми правоохранительными и специальными государственными органами зарегистрировано 1724 коррупционных преступления (1557 в 2021 году). За коррупционные преступления осуждено 725 человек (в 2021 году – 892 человека), в том числе: сотрудников (сотрудников) органов внутренних дел – 187 (207), сотрудников акиматов – 143 (145), акиматов – 7 (5), Минфина – 40 (34), Минсельхоз – 18 (19), Минпроминфраструктуры – 14 (5), Минздрав – 5 (16), МЧС – 5 (5), Служба экономических расследований – 5 ( 4) , прокуратура – 5 (3), антикоррупционная служба – 5 (2) человек, судьи – 2 (3) и другие лица.
В результате акцента на пресечении преступных схем и коррупционных «пирамид» с участием высокопоставленных лиц рост раскрываемости тяжких и особо тяжких преступлений составил 13% (с 733 до 827).
Всего агентство обеспечило возврат имущественных активов и денежных средств на сумму около 653 млрд. тенге. За сообщения о коррупционных преступлениях 134 чел. получили 40,6 млн.тенге, грамотами награждены 7 государственных служащих.
В борьбе с коррупцией в обществе большое значение имеют не только государственные органы, но и общественные организации и объединения. Мы поделились Концепцией правовой политики до 2030 года и работой РОО «Общенациональное движение против коррупции» ЖАҢАРУ».
Военная служба – это особый вид государственной службы, конституционная обязанность каждого гражданина Республики Казахстан добросовестно выполнять свой долг перед государством и населением. И долг каждого казахстанца – бороться с различными неприятностями в воинских частях страны, предупреждать их, проводить разъяснительную работу среди молодежи о воинской службе.
25 июля глава государства Касым-Жомарт Токаев в ходе приема министра обороны Руслана Жаксылыкова дал ряд поручений по пересмотру программы боевой готовности армии в связи с существующими вызовами и угрозами, сохранению жизни и здоровья военнослужащих, улучшению морально-психологического климата в военной среде. Также со стороны министра были озвучены меры по цифровизации сведений о гражданах, призываемых в армию и отбывших срочную службу.
Модернизация информационных систем и их интеграция с базами данных других государственных органов позволили перевести услуги регистрации, постановки на воинский учет и выдачи военных билетов в электронный формат. Кроме того, Руслан Жаксылыков рассказал о принимаемых мерах по предоставлению кредитных каникул призывникам, а также льготах на образование.
На сегодняшний день отсрочены кредиты 2,5 тыс. бойцов и выделены места для обучения в вузах 1,5 тыс. бойцов, прошедших военную службу. С начала года около 700 солдат, прошедших срочную воинскую службу и уволенных в запас, прошли обучение по востребованным на рынке труда специальностям: водитель, механик, машинист, слесарь, повар и др.
Президент принял во внимание данные инициативы, в частности, совместно с Министерством высшего образования и науки, по выделению льготных квот на образование, предоставлению государственных образовательных грантов тем, кто проходил срочную воинскую службу, а также продолжение их законодательного закрепления.
В целом, сегодняшняя встреча с сотрудниками войсковой части 5517 прошла в условиях воспитательно-значимого обмена мнениями о профилактике правонарушений в армии, добросовестном исполнении воинского долга, повышении боевой готовности и ответственного отношения к службе.